Zabiegi agrotechniczne
- Maj
- 26
Oprócz żyznej naturalnie gleby ( bo żyzność gleby to jej zdolność do zaspokajania potrzeb roślin rosnących z jej specyfiki), do uprawy roślin przydają się też inne rzeczy. Na przykład, jest coś takiego, jak urodzajność gleb. Urodzajność gleby to jej żyzność plus to, co zrobił człowiek, żeby podnieść jej walory, a więc wszelkiego rodzaju zabiegi agrotechniczne jak bronowanie, oranie, sprężynowanie, opryskiwanie czy spulchnianie jej na inne też sposoby. A także nawożenie nawozami sztucznymi, mineralnymi lub też, znacznie jednak rzadziej, nawozami naturalnymi, mam tutaj na myśli obornik, oczywiście. Istnieją też inne sposoby, ale o tym to za chwilę. W każdym razie człowiek może równie dobrze przyczynić się do wzrostu urodzajności gleby, jak i zupełnie łatwo narazić glebę na czynniki zewnętrzne, które będą miały znacznie większe oddziaływanie niż nasze zabiegi – a wystarczy, że będzie to erozja wodna, wywiewanie drobnych cząstek gleby, wymywanie żyznych części, brak miedz między poszczególnymi polami, czy osuwanie się stoków. Wyróżnia się dwa typu rolnictwa współcześnie – rolnictwo ekstensywne i rolnictwo intensywne. Rolnictwo ekstensywne jest rolnictwem typowym dla obszarów północnego Sahelu i Maghrebu. Jest to rolnictwo cechujące się tym, że to nie uprawa podąża za rolnikiem, ale to rolnik podąża za uprawą. Mniej więcej, bo chodzi oczywiście o wypas owiec i bydła na tamtych terenach. Otóż na dużych przestrzeniach obrzeży Sahary w Północnej i Środkowej Afryce wypasa się bydło i owce. Migruje się z tymi stadami w zależności od dostępności pokarmu, tak więc idzie się z deszczem właściwie. Poza tym, warto nadmienić, że w tym właśnie rolnictwie, plony są niezwykle niskie w stosunku do uprawianej powierzchni. Natomiast w rolnictwie intensywnym na małym spłachetku ziemi, najczęściej jest ona jeszcze wyrwana rzece lub morzu (patrz poldery w Holandii) uprawia się trochę ziemi czy owoców, ale otrzymuje się z nich plon stokrotny poprzez nawożenie i odpowiednie zabiegi agrotechniczne, co niezwykle jest opłacalne, ale prowadzi do degradacji.
Tags: nawożenie, oranie, orka, sianie, ugor, Zabiegi agrotechniczne
Uprawa
A największym eksporterem surówki cukrowej z trzciny cukrowej jest Mauritius. Do tej pory zastanawiam się, jakim sposobem, skoro wysepka jest mała, a uprawy zajmują naprawdę sporą jej powierzchnię. A gdzie miejsca na miasta? Na Plaże? To straszne rzeczy, ostatnio zaczynam podejrzewać, że mieszkańcy Mauritiusa sypiają w hamakach rozwieszonych nad plantacjami trzciny cukrowej, bo zajmują one mniej miejsca niż wybudowane domy, tylko po to, żeby móc kolejny kawałek ziemi wykorzystać pod uprawę trzciny cukrowej. A propos ziemi, to jest tu inne zagadnienie rolnicze, otóż: nie każda ziemia nadaje się pod uprawę! Niektóre gleby o ogóle nie nadają się do uprawy żadnych roślin – mowa tutaj o glebach bagiennych, glejowych czy solniskach, an których z reguły nie rosną żadne rośliny uprawne i przydatne użytkowo rolniczo. Glebami wybitnie przydatnymi rolniczo są czarnoziemy, które rozwijają się na lessach, czarne ziemie, delikatnie oglejone, mady, czy żyzne nanosy rzeczne, a także rędziny, które są glebami dość słabo wykształconymi, ale jednak żyznymi, lecz specyficznymi w uprawie. Ostatnimi czasy dzięki ingerencji Unii Europejskiej modne i dochodowe staje się rolnictwo ekologiczne. Jest to rolnictwo opierające się na dopłatach z Unii Europejskiej, a także na prewencyjnych skupach dotowanych przez skarb państwa. Rolnictwo ekologiczne, jak sama nazwa mówi, jest rolnictwem przyjaznym dla środowiska. Opiera się ono tylko na naturalnych środkach nawożenia roślin, a także na nieużywaniu środków owadobójczych i środków chwastobójczych, a także na wyłączeniu z użycia herbicydów i pestycydów. Dlatego też nie niszczy ono środowiska. Drugą opcją jest używanie środków, które nie mają wpływu szkodliwego na środowisko naturalne, a więc nie zaburzają delikatnej równowagi ekosystemowej w otoczeniu pola ni lasu. Dlatego też rolnictwo to jest skazane na porażkę jeśli chodzi o konkurowanie z lepiej prosperującym rolnictwem wysokotowarowym, które na równi z ilością plonów pokrywa się ilość wykorzystywanych do uprawy środków ochrony roślin i zwalczających niezwykle szkodliwe szkodniki.
Są rośliny, których czasem nie opłaca się hodować. Do takich można zaliczyć chociażby owies. Polska jest jednym z jego głównych producentów, jednak na owsie kokosów zbić się nie da. Dlaczego? No chociażby dlatego, że jego wykorzystanie w przemyśle spożywczym jest dość ograniczone, no bo co można z owsa zrobić? Płatki owsiane? I chyba właściwie tyle. Poza tym owies wykorzystuje się głównie jako zboże paszowe dla koni, więc opłaca się je uprawiać tam, gdzie jest duży rynek zbytu, a więc pobliskie duże stadniny koni, stajnie i tym podobne. Jednak zwykle w takich miejscach znajdują się gleby dość dobre, które można by swobodnie wykorzystać do uprawy jęczmienia czy pszenicy, które są nieporównywalnie bardziej opłacalne niż hodowla owsa, który jest tani jak barszcz, tudzież jak owies. Wynika z tego, że owies warto uprawiać właściwie tylko na słabych glebach, na których nic innego się nie urodzi, a także przy jednoczesnym zapotrzebowaniu na owies w najbliższej okolicy, więc przy istniejących rynkach zbytu. Przy tak małej opłacalności produkcji, transport też się nie opłaca. Inną częścią upraw rolnych, stosunkowo młodą u nas w kraju, jest produkcja cukrownicza – produkowanie cukru z roślin cukrodajnych. W Polsce główną rośliną cukrodajną jest burak cukrowy. Uprawia się go głównie na najlepszych glebach – czarnoziemach, czarnych ziemiach, madach i rędzinach, bo burak to niezły burak i ma odpowiednie wymagania sprzętowe, e, to znaczy – glebowe. Otóż burak na byle czym nie wyrośnie i o buraka trzeba dbać. Poza tym oczywiście buraka cukrowego opłaca się uprawiać tylko w okolicach cukrowni, dlatego, że burak ma bardzo małą trwałość, wręcz nie da się go praktycznie przechowywać bez utraty wartości cukrowej. Burak zawiera w sobie dużo cukru i trzeba ten cukier z niego szybko ściągnąć. Prawie czterdzieści procent światowej produkcji cukru pochodzi z uprawy buraka cukrowego. Kolejna część cukru uzyskiwana jest z cukru trzcinowego, czyli z uprawy trzciny cukrowej. Jednakowoż trzcina cukrowa uprawia jest w klimatach ciepłych.
Ekologiczne uprawy są ostatnio bardzo pożądane. Zwłaszcza w kontekście opozycji do żywności genetycznie modyfikowanej czy produkowanej przemysłowo, głównie przy pomocy nawozów. Warzywa z upraw ekologicznych z pewnością są znacznie smaczniejsze i lepsze niż pozostałe. Jednak koszty ich wytworzenia są znacznie większe. Zamiast wykorzystań urządzenia mechaniczne i środki ochrony roślin, potrzeba ludzi do tego, by pielęgnowali rośliny i chronili je na przykład przed pasożytami. Mimo tego, że taka upraw pociąga za sobą duże koszty, jest też bardzo opłacalna, przede wszystkim dlatego, że produkty ekologiczne są znacznie droższe od pozostałych. To może być jeden z argumentów za tym, by podjąć ekologiczną uprawę. Poza tym nie da się ukryć, że zainteresowanie tego typu produktami jest znaczne, zatem warto rozważyć pewne zmiany. Czasami pójście z trendem może zaowocować sukcesem, także finansowym, dlatego być może dobrze zaryzykować. Wiadomo, że na efekty trzeba trochę poczekać, ale z pewnością warto, zwłaszcza jeśli zdobędziemy stałych odbiorców. Na rynku produktów rolnych jest dokładnie tak samo, jak na każdym innym rynku, na którym się coś sprzedaje. Wiadomo, że ten, kto ma najlepszą informacje, zarabia najwięcej. Podobnie jest w rolnictwie. Dlatego dobrze się orientować, by zarabiać jak najwięcej. Najpewniejszym źródłem informacji o aktualnych cenach są notowania giełd produktów rolnych. Poza tym codziennie w południowym programie telewizji publicznej są podawane notowania najważniejszych produktów rolnych. Na bieżąco można też monitorować ceny w Internecie. Poza tym dobrym rozwiązaniem jest też korzystanie z prasy, dzięki której możemy prześledzić pewne tendencje cenowe, co pozowali nam robić prognozy na przyszłość. Jeśli w pobliżu mamy targowiska z produktami rolnymi, to też nawet jeśli nie mamy konkretnego towaru do sprzedania, dobrze jest zorientować się z grubsza w cenach. Poza tym korzystne może też być słuchanie lokalnych stacji radiowych, które często podają tego typu informacje, zwłaszcza jeśli mieszkamy na terenie typowo rolniczym.
Od wieków rolnictwo kojarzy się z czym? Z hodowlą zwierząt i uprawą roli. Tak było od wieków, tak jest teraz, i nic nie wskazuje na to, żeby w najbliższym czasie coś miało się w tej materii znacząco zmienić. Rolnictwo przez wieki ciągle jest tym, czym było na początku – sposobem na zaopatrzenie ludności w niezbędną nam żywność. Wcześniej jednak były problemy z wyżywieniem całości populacji przy sporym całkiem udziale gruntów ornych. Dlaczego? Otóż ostatnimi czasu znacząco wzrosła wydajność planów z jednego hektara. Teraz przy znacznie mniejszym areale upraw otrzymuje się znacznie więcej roślinnego produktu. Dlaczego tak się dzieje? Zmienił się system upraw. W zapomnienie w krajach wysoko rozwiniętych odeszła sławetne trójpolówka, którą do tej pory wspominam ze wstrętem ze względu na okropne lekcje historii, na których ciągle to wałkowaliśmy. I system feudalny też. Doprawdy, nie mogę wręcz uwierzyć, że cała moja edukacja szkolna się skończyła, a pozostała mi już tylko uczelnia wyższa, ech… Jednym z działów upraw rolniczych na całym świecie są uprawy związane z hodowlą zbóż. Nie mówimy tu teraz o roślinach pastewnych czy cukrodajnych – to zostawimy sobie na deser za chwilę. Tak więc na całym świecie najpopularniejszymi uprawianymi zbożami są pszenica, kukurydza i ryż. Pszenica oczywiście uprawiana jest na obszarach będących pod wpływem klimatów niezbyt gorących ani też zbyt wilgotnych klimatów – klimat umiarkowany nadaje się do jej uprawy wręcz wspaniale. Jednak pszenica prócz odpowiedniego klimatu potrzebuje także żyznych gleb i odpowiednich zabiegów agrotechnicznych. Na glebach słabych, płowych lub bielicowych, pszenica nie rodzi tyle, ile powinna. Drugim z głównych zboż alimentacyjnych dla bardzo dużej części światowej populacji ludzi jest ryż. Uprawiany głównie w klimacie monsunowym południowo-wschodniej Azji (Indie, Bangladesz, Chiny). Jednak kraj, który produkuje go najwięcej (Chiny), wcale nie jest największym jego eksporterem, wynika to z zapotrzebowania rynku wewnętrznego Chin.
Jeżeli hodujemy jakąś większą liczbę zwierząt i jest to główne źródło naszego utrzymania, to dobrze mieć swojego zaufanego weterynarza, a najlepiej w ogóle lecznicę. To bardzo ważne, nie tylko ze względu na bezpieczeństwo naszych zwierząt, ale także nasz komfort i pewność, że mamy do czynienia ze specjalistą. Poza tym jeśli, to jest ktoś, kogo dobrze znamy i kto dobrze zna naszą sytuację i nasze zwierzęta, będziemy mogli liczyć na jego pomoc zawsze. Nie będziemy się na przykład obawiali zdzwonić do takiego weterynarza, nawet wtedy, gdy będziemy potrzebowali pomocy, a znajdziemy się w trudnej sytuacji materialnej i nie będziemy mogli zapłacić za usługę od razu. Poza tym, jeżeli zawsze korzystamy z usług tego samego specjalisty, to możemy być pewni, że nam się za lojalność odwdzięczy. Wówczas możemy liczyć na przykład na tańsze leki czy odżywki dla zwierząt lub choćby za darmowe zaszczepienie psa, przy okazji innej wizyty. Jeżeli jeszcze nie mamy takiego swojego specjalisty, to warto o nim pomyśleć i sprawdzić, kto w okolicy jest najlepszy. Jeśli jesteśmy posiadaczem niezbyt dużego gospodarstwa rolnego, to możemy mieć pewien problem wynikający z trudnościami ze sprzedażą produktów. W końcu jeśli nie stanowi poważnego kontrahenta dla sieci restauracji czy hipermarketu, jesteśmy skazani na sprzedaż detaliczną lub na rozmaite targi. Nie jest to sprzedaż, która gwarantuje jakikolwiek pewny dochód. Jest jednak bezpieczne wyjście z tej sytuacji. Otóż, jeśli nie jesteśmy sami na swoim terenie w takiej sytuacji, to zawsze możemy się dogadać z rolnikami, którzy mają podobne problemy i założyć grupę producencką. Formalności wprawdzie będą trochę trwały, ale warto się poświęcić. Jako grupa producencka staniemy się bowiem poważnym partnerem dla różnych dużych instytucji potrzebujących stale rozmaitych produktów rolnych. Zatem warto skorzystać z takiej szansy i podjąć trud. Poza tym będąc w takiej grupie, tworzymy dla siebie swoisty rodzaj asekuracji, który gwarantuje, że jeśli komuś z nas się nie powiedzie, to pozostali nie pozwolą mu zginąć.
W gospodarstwie mamy wiele urządzeń mechanicznych. Kluczowy jest oczywiście traktor lub traktory i samochody, szczególnie te większe, których na przykład używamy do przewożenia towaru lub zwierząt. Ważne jest, aby nasze pojazdy zawsze były ubezpieczone i miały aktualny przegląd techniczny. Zwykle taki przegląd odbywa się przy okazji rejestracji. Jest to bardzo dobry moment na to, by uzupełnić braki i dokonać niezbędnych napraw oraz poprawek. Regularne przeglądy praktycznie gwarantują nam bezawaryjne używanie sprzętu. Jeżeli oczywiście dodatkowo sami o niego dbamy w należyty sposób. Może się jednak zdarzyć, że mimo właściwego użytkowania i kontroli zdarzy się jakaś awaria. Gdy wiemy, że nie poradzimy sobie sami z usunięciem usterki, lepiej nie ryzykować i poprosić o pomoc specjalistę. Wówczas dobrze mieć w notatniku kontakt do mechanika, co do którego mamy pewność, że szybko usunie problem i będziemy mogli wrócić do pracy. To pozwoli nam uniknąć niepotrzebnych kłopotów i opóźnień w działaniu, zwłaszcza jeśli pogoda nam nie sprzyja. Środki ochrony roślin nie są najbardziej ekologicznym rozwiązaniem, jakie możemy sobie wyobrazić. Jednak w przypadku dużych upraw przemysłowych, niestety są rozwiązaniem nieuniknionym. Jeżeli mamy do czynienia z jakimś robakiem, który toczy naszą uprawę, będziemy potrzebowali środka owadobójczego. To rodzaj środków najbardziej niebezpiecznych. Dlatego pracując z nim trzeba zachować należyte środki ostrożności. To znaczy, koniecznie trzeba użyć ubrania ochronnego, rękawiczek, maski i okularów. Trzeba pamiętać o nie spożywaniu niczego w czasie pracy z takim środkiem. Dotyczy to również papierosów. W przypadku na przykład środków grzybobójczych należy zachować podobną ostrożność. Środki ochrony roślin powinny być przechowywane zgodnie z instrukcją na opakowaniu, w bezpiecznym miejscu, do którego nie mają dostępu dzieci, osoby niepowołane, a także zwierzęta gospodarskie. Należy też pamiętać o okresie karencji, to znaczy o czasie, po którym można użyć do spożycia rośliny potraktowanej takim środkiem.
Co roku, co najmniej kilkakrotnie słyszymy w mediach o poważnych wypadkach w rolnictwie, w których zginęło dziecko. O setkach obciętych palców, zmiażdżonych kończyn i zranień w telewizji już się nie mówi, ale to się ciągle zdarza. Trzeba pamiętać, że dzieci nie stanowią taniej siły roboczej. Nawet jeśli same chcą pomóc rodzinie, rodzice nie na wszystkie takie chęci powinni odpowiadać pozytywnie. Zwłaszcza jeśli, praca może być dla dziecka niebezpieczna. Niedopuszczalne jest by dzieci obsługiwały urządzenia mechaniczne, a zwłaszcza by kierowały pojazdami po drogach publicznych, gdzie stanowią zagrożenie nie tylko dla siebie, ale również dla innych. Nie powinny się także zbliżać do takich rzeczy, jak środki ochrony roślin, które są bardzo niebezpiecznymi chemikaliami. Dzieci nie powinny się również znajdować w pobliżu ostrych narzędzi. Również nie powinny się zajmować dużymi zwierzętami, nad którymi nie są w stanie zapanować. Zanim zdecydujemy się posłać dziecko, by coś zrobiło, zastanówmy się czy aby jest to dla niego bezpieczne. W gospodarstwie mamy wiele urządzeń mechanicznych. Kluczowy jest oczywiście traktor lub traktory i samochody, szczególnie te większe, których na przykład używamy do przewożenia towaru lub zwierząt. Ważne jest, aby nasze pojazdy zawsze były ubezpieczone i miały aktualny przegląd techniczny. Zwykle taki przegląd odbywa się przy okazji rejestracji. Jest to bardzo dobry moment na to, by uzupełnić braki i dokonać niezbędnych napraw oraz poprawek. Regularne przeglądy praktycznie gwarantują nam bezawaryjne używanie sprzętu. Jeżeli oczywiście dodatkowo sami o niego dbamy w należyty sposób. Może się jednak zdarzyć, że mimo właściwego użytkowania i kontroli zdarzy się jakaś awaria. Gdy wiemy, że nie poradzimy sobie sami z usunięciem usterki, lepiej nie ryzykować i poprosić o pomoc specjalistę. Wówczas dobrze mieć w notatniku kontakt do mechanika, co do którego mamy pewność, że szybko usunie problem i będziemy mogli wrócić do pracy. To pozwoli nam uniknąć niepotrzebnych kłopotów i opóźnień w działaniu, zwłaszcza jeśli pogoda nam nie sprzyja.
Być może widzieliście już sytuacje, w których ktoś z waszych znajomych zatrudniał do pracy w swoim gospodarstwie cudzoziemców, najczęściej zza wschodniej granicy. Mogło się też zdarzyć, że także dzieci z biedniejszych okolicznych rodziny. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby to nie było… po prostu nielegalne. Ten proceder jest dość szeroko stosowany. Jest jednak przestępstwem i nie powinien mieć miejsca. Powszechnie jednak wiadomo, że robi się to dla pieniędzy, najczęściej osoby ze wschodu godzą się na pracę za znacznie niższe stawki niż Polacy. Bywa też, że zamieszkują w bardzo złych warunkach na terenie gospodarstwa. Takie osoby nie są ubezpieczone, na ogół nie maja pozwolenia na pracę i przebywają w Polsce nielegalnie. Nie trudno sobie wyobrazić, co spotka rolnika, który zatrudnia ludzi w ten sposób i zostanie na tym przyłapany. Osoby zatrudnione prawdopodobnie trafią do kraju pochodzenia. Rolnik natomiast odpowie przed sądem. Zanim zdecydujemy się na podjęcie takie działania, lepiej dobrze się zastanowić nad konsekwencjami. Nasz sprzęt, choćby był najlepszy i najnowszy, nie jest jednak wieczny i niezniszczalny. Możemy jednak przedłużyć znacznie jego trwałość, właściwie o niego dbając. Każdy zakupiona przez nas maszyna z pewnością posiadała również instrukcję. Nawet jeśli użytkowanie sprzętu jest nam znane, dobrze się z nią zapoznać i respektować, na przykład zasady jego konserwacji. Jeśli kupowaliśmy sprzęt używany, to też nic straconego, instrukcje można znaleźć w Internecie lub na giełdzie rolniczej. Zanim użyjemy sprzęt do pracy, powinniśmy gruntownie sprawdzić czy działa i czy nie trzeba czegoś naprawić lub na przykład uzupełnić olej lub posmarować jakąś część. Jeśli zadbamy o to przed pracą, unikniemy potem zdenerwowania i niepotrzebnych przestojów. Po użyciu, sprzęt należy umyć zgodnie z zasadami w instrukcji, a także zabezpieczyć przy pomocy odpowiednich środków konserwujących. Jeśli nie zamierzamy go używać w najbliższym czasie, trzeba go również umieścić w bezpiecznym, zadaszonym miejscu, w którym nie będzie narażony na niekorzystne warunki pogodowe.
Unijna biurokracja do najłatwiejszych rzeczy nie należy, żeby się z nią uporać trzeba mieć konkretne umiejętności, także sporo cierpliwości i wiedzy. Często się jeszcze zdarza, że zamiast sami wypełnić swój wniosek o unijne dopłaty, idziemy do kogoś, kto robi to za pieniądze. Dajemy mu wszystkie niezbędne materiały, odbieramy gotowy wniosek i płacimy. Wcale nie musimy. Do wniosku zwykle jest dołączona instrukcja wypełniana. Warto z niej skorzystać. Jeżeli nadal nie czujemy się na siłach samodzielnie wypełnić wniosek. Zawsze możemy się udać na szkolenie, takie są co jakiś czas organizowane przez różne instytucje. Tam można nie tylko nauczyć się, jak wypełniać wniosek, ale też rozwiać ewentualne wątpliwości związane z naszymi indywidualnymi problemami. W końcu jak już raz uda nam się ogarnąć zawiłości wypełniania wniosków, to na przyszłość będzie zdecydowanie łatwiej, nie tylko z wnioskiem o dopłaty, ale też z każdym kolejnym. Będziemy mogli nie tylko poradzić sobie sami, ale też ewentualnie pomóc komuś, kto będzie tego potrzebował. O pomocy unijnej słyszymy tu i ówdzie. Może nam się też zdarzyło spoglądać zazdrosnym okiem na sąsiada, który dostał jakąś znaczącą dotację. Nic straconego, przecież my też możemy. Wystarczy tylko trochę się zorientować. Najwięcej informacji na temat pomocy unijnej możemy oczywiście znaleźć w Internecie, ale nie jest to jedyne źródło informacji. Są też rozmaici doradcy, powołanie specjalnie po, to by nas informować i na przykład pomagać wypełnić wnioski czy uporać się z konieczną dokumentacją. Oczywiście, nie z każdej pomocy, będziemy mogli skorzystać, bo jej wysokość i zakres jest zależna od wielkości naszego gospodarstwa, a także tego, czym się dokładnie zajmujemy. Jednak z pewnością znajdzie się coś i dla nas. Zwłaszcza jeżeli mamy konkretny pomysł i plan wykorzystania ewentualnej dotacji. Z pewnością jeśli tylko poświęcimy trochę czasu i energii, uda nam się zdobyć odpowiednie środki i poprawić jakość pracy w naszym gospodarstwie. Jak zdobędziemy trochę doświadczenia, to kolejne wnioski pomocowe będziemy wypełniać z coraz większą łatwością.